Sabahattin Ali’nin ‘Ses’ Hikâyesi Üzerine

Hikayeci, şair ve eğitimci Sabahattin Ali’nin birbirinden güzel hikâyeleri Kürk Mantolu Madonna’sının gölgesi altında kaldığı için pek bilinmez ve okunmaz. Oysa onun hikâyeleri meşhur olan eseri kadar başarılı ve etkileyicidir.

Hassas bir mizaca sahip, siyasî görüşlerinden dolayı sıkıntılar çeken ve 1948’de haketmediği bir şekilde öldürülen Sabahattin Ali ‘memleketçi edebiyat’ adı verilen akımın kurucularından biridir. Memleketin edebi geleneğinin üç temel ayağından ikisini, eski Türk edebiyatı ve halk edebiyatından yararlanmaktan çekinmediği gibi eserlerinde okurlara göstermek zevk alır ve sevdirir. O, gözlem yeteneği, olayları, kişileri ve nesneleri tasvir etmekteki başarısı ve derin birikimiyle Anadolu’yu ve Anadolu insanını en iyi anlatan yazarlardan biridir. Hikâyelerini okurken “Keşke siyasi kavgaların içinde olmasaydı da Anadolu’yu daha çok yazsaydı” dediğim olur. Hemen peşinden bu düşüncemi tashih eden “Ama o zaman da böyle hikâyeler yazabilir miydi?” sorusu aklıma gelir ve arada kalırım

Hikmet ve bilgelik dolu nice şiirler vardır

Klasik şiirimizi anlatan kitaplarda klasik üslup, sebk-i hindî, hikemî üslup ve mahallileşmeden bahsedilir. Bu tasnifin üslup olarak değerlendirilmesi bir tartışma konusu olup bu yazıda hikemî şiir üzerinde duracağım. Daha önce hikemî şiirin bir yönüne değinen kısa bir yazı yazmıştım. Bu sefer kapsamı genişletip daha teferruatlı ele almaya çalışacağım.

Hikem hikmetin çoğulu olup hikmetler anlamına gelir. Hikemî şiire geçmeden önce hikmetin sözlük anlamları üzerinde duralım. Hikmet için biri eski biri yeni sözlükte şu anlamlar verilmiş:

Kâmûs-ı Türkî: 1. Hakîmlik, hakîm adamın hâli, akl-ı kâmil ile ilm-i âlî: Lokman’ın hikmeti. 2. Felsefe ilmi ve şuûbâtı: hikmet-i İlâhiyye, hikmet-i tabîiyye, hikmet-i riyâziye, hikmet-i ameliyye. 3. Sırr-ı hafî, ne olduğu anlaşılmaz sebep ve hakîkat: Bunda bir hikmet vardır, hikmet-i İlâhiyye. 4. Hakîkat ve ahlâka müteallik kısa söz, mesel: hikem-i Süleyman.

Muhammediyye - Yazıcıoğlu Mehmed Efendi, Murat Ali Karavelioğlu, İsmail Güleç | DBY Yayınları

Anonim Halk Edebiyatı - İstanbul: Pati Yayınları, 2014, 159 s.

Annemden Duyduklarım: Kutluca Köyü Atasözleri ve Deyimleri, İstanbul: Pan Yayıncılık, 2006, 112 s.

Bizde Üniversite Böyle Olur Çelebi (Üniversiteye İçeriden Eleştirel Bir Bakış)

Kosova Tekke ve Türbeleri

Bölümler

Yazılarım

Yazılarımı okuyabileceğiniz sayfadır.

Kitaplarım

Kitaplarımı görebileceğiniz sayfadır.

Basında

Basındaki haberleri görebileceğiniz sayfadır...

Etkinlikler/Takvim

Tüm etkinlik, toplantı ve konuşmalarımın haberini takip edebileceğiniz sayfadır.

Videolar

Her Yönüyle Kıbrıs Şehrengizi

Dr. Kamil Uğurlu Kıbrıs'ı anlattı, biz de dinledik. Kıbrıs'a dair her şeyi, Kıbrıs'ta anlatılan efsane, masal ve hikayeleri, Kıbrıs'ın yemeklerini, camilerini, hanları ve hamamlarını, Kıbrıslıların yaşamlarını, doğum ve düğün merasimlerini Kamil Uğurlu'nun güzel anlatımından dinlemek ister misiniz?

İslam Tıbbı

İslâm tıbbı; nebevî tıbbı, antik dünyadan tevarüs edilen tıp geleneklerini ve özellikle Yunan tıbbını, İslâm’ın yayıldığı coğrafyalarda cari olan halk tıplarını ve okült uygulamaları da içeren hayli zengin bir tıp geleneğinin adıdır. Kendi başına sahip olduğu büyüleyiciliğe ilaveten İslâm tıbbı, modern Batı tıbbının temellerinin şekillendiği Avrupa’ya etki etmesi sebebiyle de ayrıca önemlidir. Zira İslâm tıbbı geç Orta çağ ve modern dönemin başlarında Avrupa’da tıp eğitiminin esasını oluşturmuştur. İslâm tıp tarihi alanındaki en velut yazarlar arasında kabul edilen Emilie Savage-Smith ve Peter E. Pormann’ın kaleme aldığı bu çalışma, Batı’da İslâm tıbbına olan ilginin İngilizce bir el kitabı olarak tecessüm etmiş son örneğidir. İleri çalışmalar için teşvik edici bir üslubun kullanıldığı eser İslâm tıbbının mahiyetine, kaynaklarına ve içeriğine ana hatlarıyla ve belli problemler ekseninde temas etmekte, bilimsel açıdan doyurucu ve keyifli bir okuma sunmaktadır. Çevirmeni Prof. Dr. Mustakim Arıcı'dan dinliyoruz.

Güncel Yazılar

Sabahattin Ali’nin ‘Ses’ Hikâyesi Üzerine

Hikayeci, şair ve eğitimci Sabahattin Ali’nin birbirinden güzel hikâyeleri Kürk Mantolu Madonna’sının gölgesi altında kaldığı için pek bilinmez ve okunmaz. Oysa onun hikâyeleri meşhur olan eseri kadar başarılı ve etkileyicidir.

Hassas bir mizaca sahip, siyasî görüşlerinden dolayı sıkıntılar çeken ve 1948’de haketmediği bir şekilde öldürülen Sabahattin Ali ‘memleketçi edebiyat’ adı verilen akımın kurucularından biridir. Memleketin edebi geleneğinin üç temel ayağından ikisini, eski Türk edebiyatı ve halk edebiyatından yararlanmaktan çekinmediği gibi eserlerinde okurlara göstermek zevk alır ve sevdirir. O, gözlem yeteneği, olayları, kişileri ve nesneleri tasvir etmekteki başarısı ve derin birikimiyle Anadolu’yu ve Anadolu insanını en iyi anlatan yazarlardan biridir. Hikâyelerini okurken “Keşke siyasi kavgaların içinde olmasaydı da Anadolu’yu daha çok yazsaydı” dediğim olur. Hemen peşinden bu düşüncemi tashih eden “Ama o zaman da böyle hikâyeler yazabilir miydi?” sorusu aklıma gelir ve arada kalırım

Hikmet ve bilgelik dolu nice şiirler vardır

Klasik şiirimizi anlatan kitaplarda klasik üslup, sebk-i hindî, hikemî üslup ve mahallileşmeden bahsedilir. Bu tasnifin üslup olarak değerlendirilmesi bir tartışma konusu olup bu yazıda hikemî şiir üzerinde duracağım. Daha önce hikemî şiirin bir yönüne değinen kısa bir yazı yazmıştım. Bu sefer kapsamı genişletip daha teferruatlı ele almaya çalışacağım.

Hikem hikmetin çoğulu olup hikmetler anlamına gelir. Hikemî şiire geçmeden önce hikmetin sözlük anlamları üzerinde duralım. Hikmet için biri eski biri yeni sözlükte şu anlamlar verilmiş:

Kâmûs-ı Türkî: 1. Hakîmlik, hakîm adamın hâli, akl-ı kâmil ile ilm-i âlî: Lokman’ın hikmeti. 2. Felsefe ilmi ve şuûbâtı: hikmet-i İlâhiyye, hikmet-i tabîiyye, hikmet-i riyâziye, hikmet-i ameliyye. 3. Sırr-ı hafî, ne olduğu anlaşılmaz sebep ve hakîkat: Bunda bir hikmet vardır, hikmet-i İlâhiyye. 4. Hakîkat ve ahlâka müteallik kısa söz, mesel: hikem-i Süleyman.

Kitaplar

ismailgulec.net