Abdi Çavuş Şehidası

Şehidasının bulunduğu mahalleye adını veren Abdi Çavuş’un şehidası Alaybeyi Sokak’ta, bir evin sokağa bakan duvarının dibinde bulunuyor. Lefkoşa’nın birçok sokağında benzerlerini gördüğümüz bu mezarın şehrin fethi esnasında şehit düşen Abdi Çavuş adında bir askere ait olduğu sanılıyor. Bu şehidin mezarı zamanla adak yerine dönüşüyor. Adak yeri olunca da bir mumluk konuluyor üzerine ve çevre sakinlerinin zor zamanlarında sığınacakları bir liman oluyor. Derdi olan mezarın başına gelip dua ediyor. Duası kabul olunursa bir kez daha gelip mum yakıp çaput bağlıyor.

Şehida da nedir diye bir soru aklınıza gelebilir. Kıbrıs’ta özellikle adak türbeleri için kullanılan bir kelime. Din, tarih, tasavvuf bilmediği halde bu konularda ahkam kesen cahil araştırmacı-yazarın söylediği gibi şehitten gelmiyor gelmiyor kelimenin anlamı. Şahideden geliyor. Mezar başlarına dikilen üzerinde yazı ve çiçek resimleri olan taşlara şahide deniyor. Özellikle görkemli işçiliği olan mezar taşlarını gören insanlar önemli biri olduğunu düşündüğü  için hürmet ediyorlar. Şahide zamanla mecaz yoluyla başına dikilen mevtayı kastetmeye başlıyor. Şahide denilip başına şahide dikilen kişi kastedilir olmuş zamanla. Bir de şehit olduğunu bildikleri veya düşündükleri kimse olunca şahide şehida olmuş. Kelimenin hikayesi kanaatimce budur.

Bu mezarların yerinin bulunması ile ilgili anlatılan hikaye daha önce başka adak yerlerinin bulunmasına benziyor. Mezarların olduğu yer bir evin yatak odası imiş. Evde kalan kadıncağız geceleri at kişnemelerinden, nal seslerinden ve su şıkırtıları seslerinden uyuyamazmış. Kadın haliyle odada yatmamış ve odayı anbar olarak kullanmaya başlamış. Komşulardan biri rüyasında Abdi Çavuş’u görmüş. Çavuş, mezarının pis olduğunu ve temizlenmesi gerektiğini söylemiş rüyasında göründüğü adama. Ev sahibi de anbarı temizleyip mezarı ortaya çıkarmış.

Eskiden adak yeri olan bu mezar bugünlerde eskisi kadar popüler değil. Ne yazık ki Abdi Çavuş mahallesi de Lefkoşa’nın gezmek için çok tercih edilen mahallesi de değil. Ama siz yine de yolunuzu düşürün, üzülseniz de pişman olmazsınız.

Halkının tamamı Türk olan Abdiçavuş Mahallesinin bekçisi olan bu mezarı gördüğünüzde onun ve Lefkoşa’nın fethinde şehit olan tüm askerlerimiz için fatiha okumayı unutmayın, emi.