Kaybolan şehidalar 2

Eğer zabıtaya rastlamasaydık biz burayı biraz zor bulurduk. Bir evin arka bahçesinde ve geçmek için evin kapısını açıp içeri girmek gerekiyor. İçeri girsek de bulamayız çünkü şehida olduğu söylenen yerde fırına benzer bir taş var. Ne bir işaret, ne bir sembol. Şehidanın olduğu bahçenin sahibi aile de köyün az sayıdaki yerli Türklerindenmiş.

Osman Paşa şehidası hem Türkler hem de Rumlar tarafından ziyaret edilen bir yermiş. Rumlar Arkancelo olarak isimlendirdikleri için daha çok bu isimle biliniyor. Zaten zabıta da bu ismi duyunca hatırladı. Osman Paşa ile ilgili herhangi bir bilgiye rastlamadım.

Burada yatan buraların fethi esnasında şehit olan bir asker olmalı. Her ne kadar Paşa dense de bence üst düzey bir komutan değil. Öyle olsa mutlaka bir yerde hakkında bilgi olur ve diğer yerlerde olduğu gibi mezar yapılırdı.

Buranın bulunması Kıbrıs’ta diğer şehidaların bulunmasına benziyor. Birkaç rivayet var bura ile ilgili. İlkine göre yaşlı bir Rum kadın geceleri ses duyar ve merak edip bakınca da beyaz bir atın üzerinde beyazlar giymiş ve üzerine de kırmızı bir cüppe olan bir adam görmüş ve bu olaydan sonra da gözleri kör olmuş. Beyaz at üzerinde beyaz giysili bir adam görülünce burada bir şehit olduğu anlaşılmış ve etrafı çevrilmiş.

İkinci rivayet ise biraz farklı. Bir zamanlar köy sakinlerinden biri çöplerini hep buraya dökermiş. Köy halkı çöpü dökmemesi konusunda uyarmış, ancak adam dinlememiş. Hamile olan karısı çocuğunu düşürünce adam yaptığı hatayı anlamış ve etrafı temizlemiş ama bedelini ağır ödemiş.

Üçüncü rivayet ise bir çobanla ilgili. Çoban ineğini şehida kabri üzerindeki badem ağacına bağlayıp yayılması için bırakınca inek yayılmak istememiş ve badem ağacına çıkmak için çırpanırken ipe dolanmış ve sahibi gelip zorlukla kurtarmış. Bir daha da badem ağacı ve çevresine ineğini getirmemiş.

Gece görünen beyaz at ve beyazlar içinde adam, hayvanların otlanmaması, pisletenlerin cezalandırılması bu tür şehidaların tespit edilmesinde görülen ortak motifler. Dolayısıyla hangisinin ne kadar gerçek olduğunu bilmek mümkün değil. Bir şehida için olanlar diğerleri için de söylenebiliyor.

Osman Paşa hakkında da herhangi bir bilgi yok elimizde, en azından şimdilik veya ben tesadüf etmedim. İsmi bilinmeyen mezarlar ve şehidalar küçük rütbeli askerlere ait olmalı. Rum nüfusun çok olduğu bir köyde olduğuna göre bir aziz de olabilir. Biz doğrusunu Allah bilir dedik ve şehit de olsa aziz de fatihamızı okuduk.