Katarin Bektaşi Tekkesi

Bir ahi tekkesi olarak kurulan tekke Tepedelenli Ali Paşa tarafından Bektaşilere verilmiş. Ancak çok uzun zaman geçmeden 1826’da kapatılır tekke. 1861’de yasakların kalkması ile de Bektaşilere iade edilir.

Tekkenin yasaklar kalktıktan sonraki ilk postnişini tekkedeki türbesinde medfun olan mücerred halifelerden Adnî Sarı Abdullah Baba. Aslen Teselyalı olan Sarı Abdullah Baba Arnavut Dukakinzadelerden. 1892’de vefat edince müritleri ve muhipleri yedigen türbe inşa ederler. Yalnız bu türbe diğerlerinden biraz farklı. Kubbenin oturtulduğu kasnak 12 köşeli ve kubbesi de Bektaşi tacı gibi on iki dilimli olarak ayrılmış. Her bir cephesinde büyük pencere konulmuş. Türbenin girişi olarak yapılan kare planlı kısım ise diğer türbelerin hilafına yandan verilmiş. Tadilattan sonra mı yapıldı, yoksa aslı da böyle mi idi bilmiyorum.

Dervişlerinden Suzî tarafından düşürülen tarih şöyle:

Hû

Gel bu kabr-i evliyâ’ya sür yüzün ey taliba
Kıl niyâz, eyle ziyâret derde istersen devâ

Feyz ihsân eyler ehl-i aşka ruhâniyyeti
Türbesinden enf-i irfâna gelir bûy-i vefâ

Vâris-i âl-i âbadır dahi kutbü’l-ârifîn
Hem ricâl-i hânedân-gâh-ı Aliyye’l-Mürtezâ

Dilde evrâd müdâmâ çârdeh-i ma’sûm idi
Zikrederdi on iki şehzâdeyi subh u mesâ

Hâcı Bektâş-ı Velî’den, hüsn ü himmet ahz edip
Bu kazâ-i âlide bu tekyeyi etti binâ

Zevk-i tecrîdde bitip geçti Mücerred fâniden
Seyyidü’s-sa’dâta kıldı Hû deyip cânın fedâ

Sûziyâ bir er gelip menkûl-i târihin dedi
Cây-ı gâh etti niyâz-ı Adnî Abdullah Baba

Yevm-i Salı- 8 Ramazan Hicri 1309 (6 Nisan 1892)

Dergahın son şeyhi olarak atanan Halife Veli Baba İstanbul’a göçer. 1965 yılında vefat edince de Şahkulu Dergahı haziresine defnedilir.

Bu dergahın şeyhleri de Durbali Baba Tekkesi gibi hep mücerred babalardan seçilmekte.

Türbenin kuzey cephesinde etrafı demir şebeke ile çevrili alanda iki mezar daha var. Biri halefi Cafer Tayyar Baba’ya (ö. 1895) ait. Kabir taşı çalındığı için yerine üzerinde yazı bulunmayan silindir biçiminde kesme mermer bir taş konulmuş diye okudum bir yerde. Ancak gittiğimde birinin serpuşu düşmüş üzeri yazılı iki mezar taşı vardı. Sanırım ayak tarafına dikilen sade taşlar kafaları karıştırdı. Hazirede burayı ziyaret etmek için geldiği esnada vefat eden Fenike Kâfî Baba Dergahı şeyhi Elmalılı Ramazan Baba’nın (ö. 1911) mezarı da bulunmakta.

Türbenin az ötesinde örnekleri pek sık görülmeyen aslanlı bir çeşme var. Uzaktan bakıldığında insan suretini andıran bir aslan var. Kurna da aslanın ağzı kolayca tahmin edebileceğiniz gibi. Dikdörtgen bir mermer levhanın üzerinde ise Hüseyni tac ve hemen boynunda teslim taşı hak edilmiş. Havuzunun da üçgen olduğunu söylemeyi unutmayayım. Yanlardaki kıvrım işçiliğin ne kadar ince ve titiz olduğunu gösteriyor. 

Günümüzde dergahın arazileri Yunan hükümeti tarafından kamulaştırılmış. Türbe dışında bir yapı kalmamış maalesef. Aşevi, mihmanevi, kiler, ahır gibi hizmet binaları hep yıkılmış. Abdullah Baba türbesi ve hazire eski eserlerden sayıldığı için koruma altında ve hem Müslümanlar hem de Hristiyanlar tarafından ziyaret ediliyor.

Aslanlı Çeşme’nin kırılan mermeri, post, çerağ, levha gibi dergaha ait eşya mürşidevinde muhafaza ediliyormuş. Hatta Yunan Yorgo Mevcûdî adında bir Bektaşi dervişinin türbedarlık yaptığı da rivayet ediliyor. Biz gittiğimizde ise Arnavut bir Bektaşi türbedarlığını yapıyordu.