Türkün Duyuşu, Türkün Deyişi

Yukarıdaki başlık, bundan 27 yıl önce, bir 30 Aralık günü sonsuzluk yurduna giden kervana katılan Ali İhsan Yurt Hoca'ya ait. Hoca'nın, yazmaya ömrünün vefâ etmediği kitabına koymayı düşündüğü isim imiş "Türkün Duyuşu, Türkün Deyişi".

Hikâyesini talebe-i hassı Prof. Dr. Mustafa Kaçalin'den dinlemiştim. Ali İhsan Yurt Hoca, Türk kültürüne ve diline düşkün idi. Türkçenin müşterek sözlü hazinelerini derleme niyetiyle rahmetli Amil Çelebioğlu Hoca'ya Türk Ninnileri Hazinesi, yine Amil Çelebioğlu ve Yusuf Ziya Öksüz'e Türk Bilmeceleri Hazinesi, hazırlatıp yayımlatmıştı. Ayrıca, Amil Çelebioğlu Hoca'ya Türk Manileri Hazinesi ile Türk Ağıtları isimli bir çalışma daha yaptırmayı düşünmüş ama tamamlamaya iki hocamızın da nefesi yetmemişti. Ali İhsan Yurt Hoca, Kaçalin Hoca'ya seriyi beş eserle tamamlayacağını söyler. Kaçalin Hoca "Beşincisi nedir?" diye sorunca Ali İhsan Yurt şöyle cevap verir:

- İlk dört eserin hulâsası mahiyetinde bir eser olacak. Adı da Türkün Duyuşu Türkün Deyişi.

Türk kimdir?

Ali İhsan Yurt Hoca, bir halkbilimci değildi, halk edebiyatçısı da değildi. Ancak o hamiyet-i diniye ve milliyesi yüksek bir insandı. Ona göre bir Türk evladı, dinini ve kültürünü çok iyi bilmeliydi. Çünkü dinini bilmeyen Türk, her an istikametini kaybedecek bir yolcuya, kültürünü bilmeyen Türk ise hiçbir zaman menziline varamayacak bir yolcuya benzerdi. Kızıl Elma'ya varmak ancak bu ikisi ile mümkündü.

Bir yayıncı olarak, Türkün kültürünü unutmaması için hazineler dizisini yayımlayan Ali İhsan Yurt Hoca, dinini bilmesi için de Ali Fikri Yavuz'un Kur'ân Meali'ni, Sülemî'nin Tefsîr'ini, Konyalı Mehmed Vehbi Efendi'nin Sahih-i Buhâri Muhtasarı'nı, Ahmed Davudoğlu'nun Sahih-i Buhârî Tercümesi ve Şerhi'ni, Veli Ertan'ın Ailenin Din Bilgisi Kitabı'nı, İmam Rabbanî'nin Mektubât'ını, Gümüşhanevî'nin Necâtü'l-Gâfilîn'ini, Nahîfî'nin Manzum Mesnevî Tercümesi'ni yayımlamış idi. Ayrıca, İbrahim Hilmi Soykut'un Unutulmaz Mısralar isimli eseri ile neredeyse yüzlerce yıllık Türk şiirinin en güzel örneklerini bir araya getirmişti.

Sadece onun yayımlanmasına vesile olduğu ve teşvik ettiği şu kitaplara bakarak Ali İhsan Yurt'un ne yapmaya çalıştığını tahmin edebiliriz. Nakşibendiyenin Hâlidiye kolunun kurucusu Hâlide'l-Bağdâdî'nin şeyhi Abdullah Dihlevi, "Benim başucumda her zaman bulundurduğum üç kitap var. Kur'ân-ı Kerîm, Sahih-i Buhârî ve Mesnevî'dir" der. Yukarıda sadece bir kısmını verdiğim Ali İhsan Yurt'un yayımladığı kitaplara baktığımızda bu üç kitabın daha iyi anlaşılmasını sağladığını görürüz.

Türkün Müslüman olduğu tarihten itibaren devamlı okuduğu bu üç kitap, ninnilerle büyüyen, mânilerle gülen, bilmecelerle eğlenen ve ağıtlarla ağlayan Türkün kültürünü medeniyet ile taçlandırdı. Ali İhsan Yurt'un anlattıklarından benim anladığım kadarı ile Türkün tarifi şöyle: Türk, örfüne, diline ve kültürüne sahip çıkıp onu İslâm ile süsleyen ve zenginleştiren kişidir.

Bulgur pilavını da bilirdi, Mesnevî'yi de

Böyle bir mefkûre sahibi Ali İhsan Yurt Hoca, Ödemiş'in bir köyünde, yörük bir ailenin evladı olarak dünyaya gelmiş katıksız bir Türk çocuğu idi. Türk örfünü ve kültürünü ailesinden, İslâm ahlâkını da babasından ve hocasından almış idi. Bir yörük olarak hem bulgur pilavının tadını bilir, hem de Mesnevî'nin tadını bilirdi.

Bulgur pilavı onda atasözü, mâni, ninni, bilmece idi ve zihninin kültür tarafını doyurmuştu. Kur'ân ve Hadis'in hulâsası olan Mesnevî de zihnini ve aklını doyurmuş idi. Bu iki gıda ile beslenen dimağ, bizce dünyanın en sağlıklı kişisidir. Ve eğitimin amacı da gençleri bu iki gıda ile beslemektir.

Ali İhsan Yurt Hoca'nın Asım'ı, Fatih Sultan Mehmet'tir. Akşemsettin'de önemli ve değerli bulduğu şey, babasının ve dedelerinin yapamadığını 21 yaşında yapmaya muvaffak olan bu padişahı yetiştirmesidir. Fatih'i fethe zihnen hazırlayan, önce kafasında İstanbul'u aldıran bu kutlu hocayı merak eder ve yıllarca Akşemseddin'i ve eserlerini araştırır. Mustafa Kaçalin'in himmetiyle de yayımlanır.

Onun, Akşemsettin'de değerli bulduğu şey, Fatih gibi bir padişahı yetiştirmesidir. Yoksa bir âlim veya sûfi olarak devrindeki âlim ve sûfilerden pek farkı yoktur. Bir öğretmeni de farklı kılan özellik, bildiklerini öğretmesi yanında öğrencisine umut ve hayallerini gerçekleştireceğine inandırmasıdır.

Ali İhsan Yurt Hoca'mızın isteyip de yayımlayamadığı kitapların büyük kısmı daha sonraki yıllarda yayımlandı. Mâniler ve ağıtlara dair güzel çalışmalar yapıldı. Ama beşinci kitabı kimse yazamadı, hâlâ bekliyor. Kanaatimce bu kitabı Mustafa Kaçalin'den başka kimse yazamayacak. Bu da hayrü'l-halef Kaçalin Hoca'nın bu millete ve Ali İhsan Yurt'a borcu olsun.

Ali İhsan Yurt'u rahmetle yâd ediyorum.




Bu yazıyı, Facebook'ta paylaşayım...

Bu yazıyı, Twitter'da paylaşayım...

Bu yazıyı, LinkedIn'de paylaşayım...

Bölümler

Yazılarım

Yazılarımı okuyabileceğiniz sayfadır.

Kitaplarım

Kitaplarımı görebileceğiniz sayfadır.

Basında

Basındaki haberleri görebileceğiniz sayfadır...

Etkinlikler/Takvim

Tüm etkinlik, toplantı ve konuşmalarımın haberini takip edebileceğiniz sayfadır.

Videolar

Modern zamanların dünyasını anlamak

12:00 Hakim "Millet Modu" Kavramından Ne Anlamalıyız?
16:00 Osmanlı "Hakim Millet" Kavramını Nasıl Kullanıyordu?
19:00 Günümüzde "Hakim Millet" Kavramından Söz Edebilir miyiz?
22:00 Rus Modernleşmesi Türk Modernleşmesini Nasıl Etkiledi?
26:00 Osmanlı ve Türkiye Modernleşmesini Zorlayan Etkenler Neler?
31:30 Muhafazakarlık Bir Dindarlık mı?
33:45 Günümüzde Toplum Muhafazakarlığı Nasıl Anlıyor?
36:30 Modern Zamanda Yaşayıp Modern Olmamak Mümkün mü?
40:00 Değişim ve Dönüşüm Kavramlarının Toplumsal Etkileri
46:00 Kapitalizm, Toplumu ve Kültürü Nasıl Etkiler?
48:30 Kapitalizm Demokrasi İçin Bir Tehdit mi?
50:00 Kapitalizme Rağmen Yeni Bir Dünya İnşa Edebilir miyiz?
52:00 Kapitalizmin Toplum ve Birey Üzerindeki Etkileri
54:30 Teknoloji Kapitalizmi Nasıl Etkiliyor?
56:30 Yapay Zeka Kapitalizmi Etkiler mi?
01:03:00 Kapitalist Ekonomik Sistemde Toplum, Devlet ve Sermaye
01:08:00 Toplum, Devlet ve Sermaye Arasındaki İlişki
01:12:00 Modern Dünyada Ulus İnşa Edilirken İddia Edilirken Nedir?
01:15:00 Modern Dünyada Toplum, Devlet ve Sermaye Arasındaki İlişki
01:25:00 Uluslararası Şirketler Devletleri Nasıl Etkiliyor?
01:28:00 Kapitalizm Kendi Çelişkilerini Aşmak İçin Nasıl Modeller Üretti?
01:29:30 Kapitalizmde "Arz-Talep" Dengesi Var mı?
01:33:00 Sosyal Medya Ulus İçin Bir Tehdit midir?

Türkçenin serüveni

02:00 Türkçenin Tarihsel Gelişimi
04:00 Türk Dilinin Dünü ve Bugünü
05:30 Ön Türkçe Ne Zaman Ortaya Çıktı?
07:00 Türk Dilinin Tarihi Dönemleri ve Gelişimi
18:00 Göktürk Anıtlarında Çincenin Bir Etkisi Var mı?
21:00 Göktürk Yazıtları ve Uygur Metinleri
24:00 Orhun Yazıtları Türkçe İçin Neden Önemli?
27:30 Uygurlarla Birlikte Türkçede Neler Değişti?
34:00 Dini Metinler Türkçeyi Nasıl Şekillendirdi?
44:00 Türkler Müslüman Olduktan Sonra Türkçe Nasıl Şekillendi?
47:15 Cengiz Han Türk Dil Yapısını Nasıl Etkiledi?
56:00 Türkçe Ne Zaman Yazı Dili Haline Geldi?
01:00:00 Harezm Türkçesi Nasıl Bir Dil?
01:11:00 Türkçe 20. Yüzyıla Kadar Nasıl Gelişim Gösterdi?
01:16:00 Lehçe, Şive ve Ağız Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
01:29:00 Türk Dilinin Dünü ve Bugünü
01:34:00 Türk Dilinin Tarihi Dönemleri ve Gelişimi
01:38:00 Türk Dünyası İçin "Türkiye Türkçesi" Ne Anlam İfade Ediyor?

ismailgulec.net