Tiranlıların Dervişe Haticesi
Toplumlar, zor zamanlarında hayata tutunmak ve inançlarını daha iyi yaşamak için ilkel dönemlerinden beri güncel sorunlarını, korkularını ve ümitlerini kendilerince saygın kabul ettikleri figürler üzerinden temellendirirler. Her inanç peygamberleri veya kurucularından sonra mutlaka aziz dedikleri birilerini çıkartır veya topluma faydalı olduğunu düşündükleri dindarlarını aziz yaparlar. Dolayısıyla inançları azizler ve erenler üzerinden okumak da mümkündür. Hatta toplumun inancını bu azizleri hakkındaki inançlarının değişmesiyle okumak ve anlamak da mümkündür.
Sosyologlar bu değişiklikleri birçok yönüyle açıklar. Tarihi, siyasi, sosyo-ekonomik, dünyadaki gelişmeler, savaşlar, doğal afetler, göçler ve burada saymayı unuttuğum birçok olay bu değişikliğin sebebi olabilir. Değişiklikler inanca yeni inançlar eklenmesi, mevcut inançların bir kısmının unutulması, yeni inançlar eklenmesi veya değişmesi şeklinde gerçekleşir.
