Lisans Eğitimini Üç Yıla Düşürmek Mümkün müdür?
Son birkaç aydan beri kamuoyunda lisans eğitiminin üç yıla indirilmesinden bahsediliyor. Sekiz yarı yılda alınması gereken 240 AKTS’nin üç yılda dokuz dönemde alınacak şekilde planlandığını yetkililerin açıklamalarından işitiyoruz.
Dünyaya daha doğrusu eğitim konusunda çok iyi olduğunu düşündüğümüz ve örnek aldığımız Batı Avrupa ülkelerine ve ABD’ye baktığımızda farklı uygulamalar olduğunu görüyoruz. ABD’de lisans eğitimi ağırlıklı olarak dört yıl iken İngiltere’de birçok bölüm üç yıl eğitim alıyor. Avrupa Birliği’ni oluşturan ülkelerin İspanya hariç neredeyse tümünde özellikle sosyal bilimler ve temel bilimlerin lisans eğitimi üç yıl sürmekte. Öğrenciler üç yılda 180 AKTS’yi tamamlıuyor ve mezun oluyorlar. Bu süre yüksek lisans ile birlikte beş yıl sürüyor ve bazı bölümlerde yüksek lisans yapmak neredeyse zorunlu. Fransa’da birçok üniversitede süre üç yıl iken gerçek üniversite diyebileceğimiz Grand Ecoles’lerde süre hazırlık ile beş yıla çıkıyor. Rusya, Çin, Japonya gibi ülkelerde ise sürenin dört yıl olduğunu belirtelim.
Batı Avrupa’da eğitim üç yıl olmakla birlikte kimileri öncesinde hazırlık ile kimileri de yüksek lisans ile bu süreyi dört-beş yıla çıkartıyor. Üç yıllık eğitimden sonra branşına göre değişmekle birlikte yüksek lisans yapmadan veya kimi sertifika programlarını takip etmeden mesleğe başlamak da mümkün değil. Kısaca her ülke kendi eğitim sistemi içinde üç yıllık eğitimin eksik bıraktığı alanları yüksek lisansı zorunlu kılarak ya da sertifika veya staj gibi eğitimlerle üç yıllık süreyi uzatarak tamamlıyor. Ayrıca bu ülkelerde üniversiteye gidecek öğrencilerin gittiği akademik liselerin süresi abitur hazırlıkla birlikte en az bir yıl daha fazladır. Bu öğrencinin üniversitede göreceği birkısım dersleri henüz lisedeyken aldığı anlamına geliyor. Dolayısıyla sadece eğitim sürelerine bakarak değerlendirmek bizim için yanıltıcı olabilir. Üniversitenin kaç yıl olması meselesi ilk okuldan doktoraya kadar geçen süre ile birlikte düşünülüp planlanacak bir konudur. Üniversitenin üç veya dört yıl olmasından daha önemlisi sistemin kendi içinde tutarlı ve destekleyici olmasıdır.
