Sütü bozuk kime denir?

Şimdi siz bu ne biçim soru diyeceksiniz, biliyorum. Sizi tanırım. Hemen bana sütü bozuğun tarifini yaparsınız. Soysuz, karaktersiz, aşağılık kimse dersiniz. Kötü soydan gelen herif dersiniz. Biraz daha açıp helal süt emmemiş, annesinden emdiği süt bozuk olan, annesi aşına haram karıştırdığı için sütü de bozuk, içen de bozuk olur, diyenleriniz olur. Hayır demem bunların hiç birine. Elhak hepsi doğrudur.

İçinizde cin gibi olanlarınız da benim böyle bir soru sorduğuma göre bir başka anlamı olmalı diye düşünürsünüz hemen. Bilirim, benim okurlarım arasında zekiler çoktur. Eh, madem söyledik, o zaman meramımızı ifadeye gayret edelim.

Aşık Paşa, Garîbnâme'sinin dördüncü bölümünün yedinci destanında cennette akan ırmaklardan bahseder. Cennette akan dört ırmağı Aşık Paşa şöyle izah eder:

1. Su ırmakları: Seyr makamıdır. Güzel olanları seyretmektir. Aslolan Çalab'ın didarını seyrdir.

2. Süt ırmakları: İlimdir. Süt ırmaklarından içmek ilim sahibi olmaya işaret eder.

3. Bal ırmakları: Hilmdir. Güzel huylu olmaktır.

4. Şarap ırmakları: Bu da marifettir ve içenler sarhoştur, kendinden geçer.

Bunların hepsi cennette olduğu gibi aynı zamanda bir gönülde de olur. Bu dört ırmağın yani seyr, ilm, hilm ve marifetin olduğu gönül ise cennettir.

Şarap ile su ırmakları dervişler içindir, ilm ve hilm ise alimler için. Ama ilimsiz ve hilimsiz şeyhlik olmaz. Can gözüyle seyreden marifet ile Çalab'ı hakka'l-yakin bilir, Bildiği için Çalab ilmi sahibidir, yani Çalab'ı bilir. Böyleleri yolda reis olur, meclisde de baş. Yanına ayık gelenler sarhoş giderler. Seyr ile marifet sahibi olur.

Bal ve süte gelince, süt ilm, bal hilimdir demiştik. Allah Taala bu ikisini halka rehberlik etsin, dinlerini öğretsinler diye ulemaya verdi. Bunların da her biri yalnız olmaz. İlim olup hilm olmamazlık olmaz, hilmsiz ilmi kimse almasın. Çünkü hilm olmayan ilim zulmeder. İlimsiz hilm olursa bu sefer dini bozar. İlimsiz hilm, yani kötü huylu ve amelsiz hocaların anlattıkları bir işe yaramaz. İkisi olmazsa halk işitmez ve itibar etmez. Halk hilm ve ilm sahibi olan alimlerin vaaz u nasihatlerini dinler.

Peki bu dördü bir kimsede olur mu? Olmaz mı, olur ama az olur. Gönlünde bu dört ırmağın aktığı kimseler zamanlarının kutbu olur, şeyhleri olur.

Sadede gel, sütü bozuk ile bu anlattıkların arasında ne tür bir ilişki var dediğinizi duyar gibi oluyorum. Eh hep siz bana soracak değilsiniz ya, ben de size sorayım bu sefer:

İlmi olmayan bir şeyh efendi düşünün, kendisine muhabbet besleyenleri anlattıkları ile zehirlemez mi? İlmin süt, muhiplerin bebek, şeyh efendinin de anne mesabesinde olduğunu düşünürsek böylelerine sütü bozuk, yani itikadı ve ilmi bozuk denmez de ne denir sizce? O adamın süt ırmaklarından içilir mi? İçenlerden hayır gelir mi?

Allah bizleri sütü bozukların her türlüsünden korusun. Amin.



Bu yazıyı, Facebook'ta paylaşayım...

Bu yazıyı, Twitter'da paylaşayım...

Bu yazıyı, LinkedIn'de paylaşayım...

Bölümler

Yazılarım

Yazılarımı okuyabileceğiniz sayfadır.

Kitaplarım

Kitaplarımı görebileceğiniz sayfadır.

Basında

Basındaki haberleri görebileceğiniz sayfadır...

Etkinlikler/Takvim

Tüm etkinlik, toplantı ve konuşmalarımın haberini takip edebileceğiniz sayfadır.

Videolar

İbn Meşiş ve Salâtu’l-Meşîşiyye’si

İbn Meşîş kimdir? Tasavvuf tarihindeki yeri nedir?
Kutbu’l-Mağrip olarak anılmasının sebebi nedir?
Salavat niçin önemlidir? Kimler, neden salavat getirmelidir?
Salâtü’l-Meşîşiyye nedir?
Diğer salavât metinlerinden hangi yönleriyle ayrılır?
Bu metnin ortaya çıktığı tarihsel ve kültürel bağlam
Bu salavâtın özellikle Kuzey Afrika ve tasavvuf geleneğindeki etkisi
Osmanlı coğrafyasında rağbet görmesinin sebebi
Kısa olmasına rağmen neden defalarca şerh edilmesinin sebebi

Ahmet Avni Konuk'un Mesnevi Şerhi

Ahmet Avni Konuk'u klasik Mesnevî şârihleri içinde özel kılan özelliği
Konuk’un Mesnevî Şerhi, şerh geleneğinde diğer şerhlerden farkı
Şerhi yayına hazırlarken izlenen yol ve yöntem
Konuk’un şerh yöntemi
Konuk’un yorumlarında metni genişleten yaklaşımlar
Şerhin öğretici ve inşa edici tarafı
Konuk’un şerhinde öne çıkan temel tasavvufî kavramlar
İbn Arabî etkisi
“Vahdet-i vücûd”, “insan-ı kâmil”, “hakikat-i Muhammediyye” gibi kavramlar
Konuk’un şerhi günümüz insanına hitap ediyor mu? Ediyorsa okurda bir nitelik arıyor mu?
Bu metin, günümüz insanın buhranlarına bir cevap sunabilir mi?
Şerh metni, okuyucunun Mesnevî ile ilişkisini nasıl değiştirir?

ismailgulec.net